Wat u moet weten over een centraal veneuze katheter

Deze pagina is bedoeld om u te informeren over deze toegang tot de bloedbaan. De pagina informeert u over de volgende onderwerpen:

• Wat wordt er bedoeld met een centraal veneuze katheter

• Welke soorten centraal veneuze katheters zijn er

• Hoe moet u ermee omgaan

• Wat moet u doen bij eventuele problemen.

Na het lezen van deze pagina kunnen er misschien nog vragen onbeantwoord blijven.
Deze kunt u stellen aan de dialyseverpleegkundige of aan uw arts.

Als u moet gaan dialyseren maar nog geen toegang tot de bloedbaan heeft , of wanneer er problemen zijn met deze toegang, kan het zijn dat u een centraal veneuze katheter krijgt. De katheter bestaat uit twee holle slangetjes van kunststof en kan geplaatst worden in een groot bloedvat (ader).

Tijdens de hemodialyse wordt bloed via de katheter naar het dialyseapparaat geleid. Na zuivering in de kunstnier gaat het bloed via deze katheter weer terug naar uw lichaam.

Soorten katheters

Er zijn verschillende soorten katheters. Je kunt een onderscheid maken tussen tijdelijke en meer permanente katheters. Een tijdelijke katheter wordt geplaatst als het een acute dialyse betreft waarbij direct een toegang tot de bloedbaan noodzakelijk is. Een permanente katheter krijgt u ter overbrugging van de tijd dat de shunt aangeprikt kan gaan worden of tot aan een geplande transplantatiedatum. Ook krijgt u een permanente katheter wanneer bij u geen (goed) functionerende shunt aangelegd kan worden.

Er zijn verschillende soorten katheters:

Ongetunnelde jugulariskatheter
Deze katheter wordt ingebracht in de vena jugularis, dit is de buitenste halsslagader.

Femoraliskatheter
Deze katheter wordt ingebracht in de vena femoralis, een groot bloedvat in de lies.
Deze katheter kan alleen maar ongetunneld ingebracht worden.

Permanente katheter
Zoals de naam al zegt kan ook deze katheter gebruikt worden voor langdurig gebruik. Deze katheter wordt ingebracht in de vena jugularis (buitenste halsslagader), en getunneld onder de huid. De plaatsing gebeurd op de operatiekamer.

Eens per week brengt de dialyseverpleegkundige tijdens de dialyse een pleister aan op de insteek van de katheter. Met deze pleister mag u douchen, tenzij de dialyseverpleegkundige anders aangeeft.

Ook brengt de dialyseverpleegkundige na iedere dialysebehandeling een vloeistof in de katheter aan, die voor de volgende dialyse weer verwijderd wordt. Dit heet het katheterslot en heeft als doel het voorkomen van stolling en een ontsteking van de katheter.

Daarnaast bevinden zich tego-connectoren op de katheter. Dit zijn de gele dopjes, deze worden 1x per week verwisseld. Wanneer er zichtbare beschadiging is worden deze dopjes eerder vervangen.

Leefregels en verzorging
Een centraal veneuze katheter is een goede tijdelijke toegang voor hemodialyse. Er zijn wel een aantal regels waar u zich aan moet houden om risico’s voor uw gezondheid te voorkomen.

• De plaats waar de katheter de huid in gaat moet altijd steriel afgeplakt zijn met een doorzichtige steriele pleister. Eens per week brengt de dialyseverpleegkundige de pleister aan.

• Draag op dialysedagen kleding met een ruime hals om trekken aan de katheter te voorkomen.

• U mag de pleister niet zelf thuis verschonen omdat dit steriel moet gebeuren.

• Als er een pleister los zit mag u deze niet zelf verwijderen. U moet contact opnemen met het dialysecentrum en niet douchen totdat er een nieuwe pleister is geplakt.

• U mag met de pleister douchen.

• Het wordt sterk afgeraden om een bad te nemen of te gaan zwemmen.

• Houdt u er met het afdrogen rekening mee dat u de katheter niet knikt. Met name bij de katheterpoort.

• Dagelijks zelf letten op roodheid rond de insteekopening/ rond de pleister.

• Pas op met bijtende stoffen als aceton of dergelijke. Dit mag niet in contact komen met de pleister of de katheter.

• Draai zelf niet aan de gele dopjes (tego-connectoren)

• Open geen klemmen die zich op de katheter bevinden.

Wanneer neemt u contact op

Neem bij één van de onderstaande situaties zo snel mogelijk contact op met uw dialyse-afdeling. Op bladzijde 6 en 7 vindt u gegevens over de bereikbaarheid en de bereikbaarheidsdienst van de dialyse-afdeling:

• Kortademigheid of pijn bij het ademen.

• Koorts of koude rillingen.

• Het ontstaan van pijn rondom de insteekplaats van de katheter.

• Lekkage van bloed langs de katheter.

• Losgeraakte hechtingen waarmee de katheter vast heeft gezeten

• Als u merkt dat de klemmetjes los zitten mag u zelf klemmen dichtdoen. Neem, als de dopjes ook los zijn altijd contact op met uw dialyse-afdeling!

• De katheter is uit het lichaam geschoten. Dit is een gevaarlijke situatie waarbij u het volgende moet doen:

1. Ga onmiddellijk platliggen.

2. Druk het prikgat dicht, bijvoorbeeld met een schone zak- doek, handdoek of een gaasje

3. Bel (of laat bellen) met uw dialysecentrum (zie telefoonnummer onder kop ‘bereikbaarheid’ hieronder).

4. Volg de instructies op van diegene die u via de telefoon spreekt.

5. In de meeste gevallen wordt u met een ambulance naar uw dialysecentrum of naar de eerste hulp van het ziekenhuis gebracht.

6. Blijf de insteekopening dichtdrukken tot in het ziekenhuis een verpleegkundige of arts het overneemt.

Het verwijderen van de katheter

De katheter wordt verwijderd omdat u een andere toegang tot de bloedbaan heeft. Na het verwijderen wordt er een steriele pleister geplakt. Deze moet 24 uur blijven zitten. Bij nabloeden neemt u altijd contact op met uw dialysecentrum

Bereikbaarheid

Bereikbaarheid van de dialyseafdeling.
De dialyse-afdeling A08 is tijdens onderstaande openingstijden bereikbaar via het algemene telefoonnummer van de dialyse-afdeling 024 - 365 74 90 (receptie).

Openingstijden dialyse

Buiten deze tijden of bij geen gehoor belt u de centrale van CWZ: 024 - 365 76 57.
U vraagt dan naar de bereikbare dienst van de dialyse-afdeling. U geeft uw naam en telefoonnummer en u wordt dan door de dienstdoende verpleegkundige teruggebeld.

Neemt u bij problemen met uw katheter of problemen die met de dialyse te maken hebben altijd contact op met de dialyseafdeling of de dienstdoende dialyseverpleegkundige.
Voor alle andere problemen kunt u uw huisarts blijven raadplegen.

Gegevens ingebrachte katheter
Soort katheter: ___________________________________________________________________________________________________________________

Datum ingebracht: _______________________________________________________________________________________________________________