Inleiding
Het diafragma (het middenrif) is een platte spier die de borstholte van de buikholte scheidt. In het diafragma bevindt zich een opening (deze opening wordt ook wel de hiatus genoemd) waardoor de slokdarm vanuit de borstholte in de buikholte passeert en dus in de maag kan eindigen. Onder normale omstandigheden bevindt de maag zich helemaal onder het diafragma in de buikholte. Bij sommige mensen is de opening in het diafragma zo wijd dat een deel van de maag door de opening in het diafragma in de borstholte terug geduwd wordt. Dit wordt een hiatus hernia, een hernia diafragmatica of een middenrifsbreuk genoemd.
Zorg na de operatie
Patiënten blijven na de operatie gemiddeld één tot drie dagen in het ziekenhuis. Om te voorkomen dat vast voedsel vastloopt in de slokdarm is het belangrijk dat de slokdarm en de maag niet te snel worden belast. Om die reden moet u de eerste 48 uur na de operatie vloeibare voeding eten. Daarna mag u 3 weken alleen gemalen voeding eten en geen dranken met koolzuur drinken.
Richtlijn voor gemalen voeding
Gemalen en vloeibare voedingen bevatten meer vocht dan vaste voeding. Daardoor hebben gemalen en vloeibare voeding in verhouding een minder hoge voedingswaarde. Daarom dient u méér te eten om aan dezelfde voedingswaarde te komen als met vaste voeding.
Als uw gewicht constant blijft is dat meestal een teken dat u genoeg binnen krijgt. Naast energie (calorieën), zijn eiwitten (bouwstoffen), vocht, vitaminen en mineralen nodig voor een goed herstel na een operatie.
Na de operatie zijn eiwitten belangrijk voor u. Eiwitten zorgen tijdens het herstel voor de groei van nieuw weefsel, wondgenezing en behoud/opbouw van uw spierkracht en weerstand. Melk en andere melkproducten, kaas, vlees(waren), vis, kip, ei en vegetarische vleesvervangers zijn bijvoorbeeld rijk aan eiwit.
Handige hulpmiddelen voor in de keuken
Staafmixers malen het eten goed fijn. Staafmixers kunnen 1-persoons porties malen en nemen weinig ruimte in beslag.
Een keukenmachine kan meestal alles: kloppen, mengen, fijnmalen, kneden, snijden, raspen, hakken en soms ook persen. Er zijn kleine keukenmachines verkrijgbaar speciaal voor de kleinere porties.
Met een roer- of maaltijdzeef kan eten met de hand worden gemalen. Niet alles gaat gemakkelijk door de roerzeef. Bij vlees blijven bijvoorbeeld korreltjes achter. Het is een goedkoop alternatief.
U kunt vocht toevoegen tot het eten de gewenste dikte heeft. Denk hierbij bijvoorbeeld aan; bouillon, jus, melk, room, groentenat, tomatensap of groentesap.
Gemalen eten
Vaak is het al genoeg om alleen het vlees of vezelige groentes te malen. Maal het eten pas na de bereiding, dan blijft de smaak beter behouden. U kunt het eten fijn of grof malen. Hoe langer u iets maalt, hoe fijner het wordt. U kunt de aardappelen, groenten en vlees/visgevogelte/vleesvervanger ook apart malen.
Maaltijden aantrekkelijk maken
Geef kleur aan de maaltijden. Vis en aardappelpuree zien er met tomaten- of paprikasaus en groene groente aantrekkelijker uit. Of roer groene kruiden (bieslook, dille, peterselie, selderie) door de aardappelpuree.
Wissel van etenstemperatuur. Eet bijvoorbeeld eerst warme pap en drink daarna een beker koude yoghurtdrank. Of begin met warme soep en eindig met een koud ijsje.
Wissel hartig en zoet af.
Gebruik kruiden en specerijen.
Maal vlees, groenten en aardappelen apart en schep ze apart van elkaar op het bord. Hierdoor kunt u de smaak van de verschillende onderdelen beter proeven. Bovendien ziet een bord eten er zo smakelijker uit.
Warme maaltijden
Vlees, vis, kip, ei, vegetarische producten
Bereidingstips:
Bak het vlees niet te hard
Voeg bij het malen van vlees vocht (jus, saus, bouillon) toe
Fijn gemalen vlees wordt compact/stijf, gebruik daarom veel jus of saus om het smeuïg te maken.
Enkele suggesties:
Vettere vleessoorten zijn zachter en dus makkelijker te malen (denk hierbij aan worst, half om half gehakt, doorregen varkensvlees, rollade)
Alle vissoorten zijn geschikt om te malen
Voeg tomatensaus of mayonaise toe aan zalm of tonijn uit blik. Zo wordt het smeuïg.
In plaats van vlees en vis:
Roerei of omelet
Ragout of kroketvulling
Franse kaas, roomkaas of geraspte kaas door de groente of de aardappelpuree
Jus, saus
Alle soorten (zelfgemaakt of kant-en-klaar) jus en saus zijn geschikt te gebruiken. De dikte kunt u naar smaak aanpassen.
Groente
Bereidingstips:
Groente goed gaar koken en prakken
Een klontje boter en/of groentesausje toevoegen.
Enkele suggesties
Kies voor zachte groentesoorten die makkelijk te malen zijn zoals; andijvie, bloemkool, broccoli, koolsoorten, sperziebonen, spinazie, witlof, worteltjes.
Groente vervangen door stoofpeertjes of –appeltjes.
Aardappelen, pasta, peulvruchten
Bereidingstips:
Aardappels kunnen geprakt worden en met jus smeuïg gemaakt worden.
Aardappelpuree maakt u door aardappels fijn te stampen of door een roerzeef te malen. Vervolgens een klontje boter/margarine en (volle) melk toevoegen totdat het de gewenste dikte heeft. Aardappels worden snel ‘lijmerig’ als je ze in een keukenmachine mixt.
Macaroni of andere deegwaren zijn vaak glad en minder droog waardoor ze gemakkelijk naar binnen glijden. Deegwaren zijn minder geschikt om fijn te malen.
In plaats van rijst te malen kunt u rijstebloem nemen. U mengt dit met hete bouillon (koken is niet nodig).
Bonen en andere peulvruchten kunnen goed worden gemalen.
Broodmaaltijden
Week uw brood in soep/bouillon of groenten-/tomatensap.
Broodpap: week uw brood in warme melk en voeg suiker en boter toe. U kunt dit ook malen.
Wentelteefjes: 1 ei klutsen, kopje melk toevoegen en mengen, hierin (witte) boterham weken, in koekenpan bakken met klontje margarine/boter.
Snijd de korsten van het brood
Eet beschuit en besmeer het met zacht en smeuïg beleg zoals:
Paté, smeerleverworst, leverpastei, filet of zachte vleeswaren zoals cornedbeef, zult, filet américain, boterhamworst, palingworst, gebraden gehakt; smeerkaas, zachte roomkaas (eventueel met kruiden, knoflook of ananas), jonge kaas, smeerkaas, Franse kaas, roomkaas, pindakaas
Huzarensalade, zalmsalade, krabsalade, tonijnsalade e.d.;
Groente- en sandwich spread
Pindakaas of andere notenpasta
Gekookt ei, roerei, omelet
Zoetbeleg, bijvoorbeeld jam, stroop, pasta, jam, chocopasta, honing, stroop
(Zacht) fruit of fruitmoes
(Vette) vis: makreel, paling, haring, vis uit blik, (zacht) gebakken vis
Smeuïg roerei of omelet
Ragout
Tussendoor
Dranken
Volle melk, karnemelk, volle yoghurt, volle chocolademelk, volle vruchtenyoghurt, vruchten- melkdranken, volle vla, volle kwark, volle vruchtenkwark.
Thee en/of koffie liefst met suiker en koffiemelk/room/slagroom.
Limonade, frisdrank zonder koolzuur, vruchtensap, sportdranken, vruchtennectar, groentesap.
Water, ijswater en mineraalwater leveren geen energie en zijn daarom minder geschikt.
Fruit
Fruit uit een knijpzakje of fruit uit een potje (babyhapje) kunt u als fruit vervanger gebruiken.
Hartige tussendoortjes
Slaatje; bijvoorbeeld huzaren-, tonijn-, ei-, kip- of zalmsalade.
Hartige snacks, bijvoorbeeld de binnenkant van een kaassoufflé of kroket.
Zoutjes, zachte varianten: Chipito's, Nibbit, kroepoek.
Indien nodig kunt u de hoeveelheid energie verhogen door:
Ongeklopte room toe te voegen aan pap en vla.
Een klontje boter toe te voegen aan groente en aardappelpuree.
(Extra) suiker toevoegen aan pap, vla, vruchtensap en andere dranken.
Gewicht
Het gewicht is een goede graadmeter om te kijken of u voldoende voeding binnen krijgt.
Als u afvalt, kan dat een teken zijn dat uw lichaam meer energie en voedingsstoffen nodig heeft. Het advies is om u na de operatie 1 keer in de week thuis te wegen.
Wanneer moet u contact opnemen met uw huisarts?
Als uw gewicht blijft dalen (meer dan 3 kg per maand) neem dan contact op met uw huisarts. Wanneer u uw wenselijk gewicht heeft bereikt raden wij u aan een gezonde voeding te gebruiken volgens de Schijf van Vijf. Meer informatie over gezonde voeding kunt u verkrijgen bij het Voedingscentrum http://www.voedingscentrum.nlof op telefoonnummer (070) 306 88 88.
Vragen
Bij vragen en/of onduidelijkheden kunt u van maandag tot en met vrijdag tussen 8.30 uur – 16.30 uur contact opnemen met de afdeling diëtetiek.
Telefoonnummer: 024 - 365 85 59.
G1002Laatst bijgewerkt op 9 januari 2026