Inleiding
Een struma is een vergroting van de schildklier. Dit wordt ook wel krop genoemd. Er is hierbij een zwelling in de hals te zien of te voelen.
De schildklier kan in zijn geheel vergroot zijn (diffuus). Er kan ook sprake zijn van één knobbel (uninodulair) of meerdere knobbels (multinodulair).
Het struma heeft van nature een trage groei. De werking van de schildklier hoeft hierbij niet afwijkend te zijn.
De schildklier
De schildklier ligt laag in de hals, net onder het strottenhoofd en voor de luchtpijp. De schildklier produceert de belangrijke hormonen T4 en T3. Deze hormonen zijn in de kinderjaren nodig voor de lengtegroei en ontwikkeling van de hersenen. Ook wordt de stofwisseling geregeld door de schildklierhormonen.
Hoe ontstaat struma
Een struma kan ontstaan door jodiumtekort. Dit komt echter in Nederland sinds de invoering van gejodeerd zout en brood minder voor. Andere oorzaken kunnen zijn: aanleg, een verminderde schildklierwerking, of gebruik van medicijnen (onder andere lithium, amiodaron).
Struma komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. In de pubertijd of bij zwangerschap treedt vaak een klein struma op. Deze verdwijnt over het algemeen naar verloop van tijd.
Wat zijn de klachten
Een beginnend klein struma geeft meestal geen klachten. Bij groei kunnen problemen ontstaan zoals slikklachten, druk op de hals, propgevoel, benauwdheid, hoesten en (soms) heesheid.
Het risico op kanker in een struma is erg klein.
Hoe wordt de diagnose gesteld
Op basis van de klachten en lichamelijk onderzoek kan vaak al worden vastgesteld of er sprake is van een struma. Soms is aanvullend onderzoek nodig, zoals echografie.
Behandeling van een struma
Niet elk struma hoeft behandeld te worden. Redenen om te behandelen kunnen zijn: klachten of een te snelle werking van de schildklier.
Behandeling met radioactief jodium wordt steeds vaker toegepast, omdat het eenvoudig is en in hoge dosis zeer werkzaam. De behandeling wordt al vele jaren uitgevoerd is veilig. Er wordt gebruik gemaakt van radioactief gemaakt jodium, dat wordt opgenomen in het schildklierweefsel.
Door de radioactieve werking worden schildkliercellen uitgeschakeld. Hierdoor wordt de schildklier kleiner: ongeveer 50% volume afname in 1 jaar tijd.
Het effect treedt helaas niet direct op, maar kan enige maanden duren.
Wanneer een snellere behandeling vereist is, is therapie met radioactief jodium minder geschikt. Vaak wordt dan gekozen voor het chirurgisch verwijderen van het struma.
Uiteraard moeten de voor- en nadelen zorgvuldig worden afgewogen voor een keuze wordt gemaakt.
In beide gevallen is de kans groot dat u blijvend schildkliermedicatie nodig heeft omdat de schildklier (grotendeels) is uitgeschakeld door de behandeling.
Vragen
Deze informatie is bedoeld als aanvulling op het gesprek dat u hebt met uw arts of verpleegkundig specialist van de schildklierpoli.
Heeft u vragen over deze informatie? Stel deze tijdens het eerstvolgende bezoek aan uw arts of verpleegkundig specialist op de polikliniek of neem telefonisch contact op.
Patiëntenvereniging
Website: www.schildklier.nlhttp://www.schildklier.nl
tel. 085 – 489 12 36
ma t/m vr 8.30 – 12.30 uur
Mail: info@schildklier.nlmailto:info@schildklier.nl
Postbus 60, 3940 AB Doorn
Contact
- Interne geneeskunde
G815Laatst bijgewerkt op 27 januari 2026

