Inleiding
Uw maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) heeft u ustekinumab (merknaam Stelara) voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn. Op deze pagina leest u algemene informatie over dit medicijn. Lees voor het gebruik van het medicijn ook de bijsluiter door.
Werking van ustekinumab
Ustekinumab is een afweeronderdrukkend medicijn dat tot de ‘biologicals’ behoort.
Een biological is een medicijn dat de werking van ontstekingseiwitten of afweercellen in het lichaam remt. Het bestaat helemaal of deels uit dierlijk of menselijk eiwit.
Bij patiënten met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa wordt in de darm een verhoogde hoeveelheid van de ontstekingseiwitten interleukine-12 en interleukine-23 gevonden. Deze eiwitten spelen een rol bij het ontstaan en onderhouden van de ontsteking van het darmslijmvlies. Ustekinumab is een medicijn dat zich bindt aan deze ontstekingseiwitten. Daardoor wordt de ontsteking in de darm geremd en nemen de klachten af. Het is niet precies te zeggen wanneer ustekinumab aanslaat. Dit verschilt per patiënt. Meestal merkt u het effect na drie tot acht weken.
Uw behandelend arts schrijft ustekinumab voor als andere medicijnen niet of niet genoeg hebben geholpen.
Hoe krijgt u ustekinumab?
De eerste keer krijgt u ustekinumab via een infuus op de dagverpleging. De hoeveelheid die u krijgt is afhankelijk van uw lichaamsgewicht. Na de eerste dosis via het infuus volgt na 8 weken een subcutane injectie (een injectie onder de huid). Hiervoor krijgt u een spuitinstructie op de polikliniek MDL zodat u deze in het vervolg zelf toe kunt passen. Deze injectie vindt vervolgens iedere 12 weken plaats.
Op de polikliniek krijgt u tijdens de injectie een uitleg van de doktersassistente, zodat u daarna thuis u zelf kunt prikken. U kunt hiervoor ook een afspraak op de polikliniek inplannen bij de doktersassistente.
Voorzorgsmaatregelen
Voordat u start met ustekinumab is het belangrijk om zeker te weten dat u geen (ongemerkte) ontstekingen heeft of deze te behandelen. Tuberculose is een ontsteking die soms jarenlang ongemerkt in de longen aanwezig is, zonder problemen te geven. Het immuunsysteem houdt de ontsteking dan onder controle. Het gebruik van ustekinumab kan ertoe leiden dat deze ontsteking actief wordt. Daarom wordt u voordat u start met ustekinumab op tuberculose onderzocht. Ook wordt gecontroleerd of u geen hepatitis B, C of hiv heeft.
Het is belangrijk dat u zelf let op verschijnselen van een ontsteking. Klachten die hierbij kunnen passen zijn:
gezwollen lymfeklieren
aanhoudend hoesten
plotseling gewichtsverlies
koorts
Het is ook belangrijk dat u let op bronnen van ontstekingen zoals wonden of problemen met het gebit.
Bijwerkingen
De meeste medicijnen hebben bijwerkingen. Ook van dit medicijn kunt u bijwerkingen krijgen.
Hieronder staan veelvoorkomende bijwerkingen. Deze komen voor bij maximaal 1 op 10 personen:
diarree
misselijkheid/braken
vermoeidheid
duizeligheid
hoofdpijn
jeuk
rugpijn, spierpijn of gewrichtspijn
pijnlijke keel
roodheid en pijn op de plek van de prik
bijholteontsteking
Door het gebruik van ustekinumab kan uw lichaam minder goed weerstand bieden tegen infecties (ontstekingen). Sommige infecties zouden daardoor ernstig kunnen worden. Deze klachten kunnen een teken zijn van een infectie:
koorts, griepachtige klachten, ‘s nachts zweetaanvallen
vermoeidheid of kortademigheid, hoest die niet over gaat
warme, rode en pijnlijke huid of een huiduitslag met blaren
branderig gevoel bij het plassen
diarree
Neem contact op met uw MDL-arts of verpleegkundig specialist als u bovenstaande, blijvende klachten heeft.
Wanneer neemt u zo snel mogelijk contact op met uw behandelend MDL-arts?
Als u een van onderstaande allergische reacties krijgt, neem dan direct contact op met uw MDL-arts of verpleegkundig specialist. Deze allergische reacties komen zelden voor bij mensen die ustekinumab gebruiken. Deze komen voor bij maximaal 1 op 1000 personen.
moeite met ademen of slikken
lage bloedruk, die duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd kan geven
gezwollen gezicht, lippen, mond of keel
Allergische reacties die vaker voorkomen zijn: huiduitslag en galbulten. Dit komt voor bij 1 op 100 personen.
Aanvullende informatie
Vaccinatie
Overleg met uw arts of verpleegkundig specialist als u moet worden gevaccineerd. U mag geen verzwakte levende vaccins krijgen als u dit middel gebruikt. Dat gaat om vaccins tegen bof, mazelen, rodehond en gele koorts en het BCG-vaccin.
Wij adviseren u wel om jaarlijks de griepprik te halen en de pneumokokken-vaccinatie (1 keer per 5 jaar) bij gebruik van dit medicijn.
Kinderwens, zwangerschap en borstvoeding
Tijdens een zwangerschap wordt geprobeerd om zo zorgvuldig mogelijk om te gaan met het gebruik van medicijnen. Voor zover bekend is het gebruik van ustekinumab veilig tijdens een zwangerschap. Het advies is om dit medicijn te blijven gebruiken tijdens een zwangerschap om de darmziekte goed onder controle te houden. Overleg met uw MDL-arts of verpleegkundig specialist als u een zwangerschapswens heeft of zwanger bent en dit middel gebruikt. Overleg met uw MDL-arts of verpleegkundig specialist als u borstvoeding wilt geven tijdens het gebruik van dit middel.
Heeft u vragen?
Neem bij vragen of problemen contact op met uw MDL-arts of verpleegkundig specialist. Geef dan altijd aan dat u ustekinumab gebruikt. U kunt bellen met telefoonnummer 024 365 80 70. U kunt ook een e-consult sturen naar uw zorgverlener via MijnCWZ.
Kunt u niet komen?
Kunt u op het afgesproken tijdstip niet komen, bel dan zo spoedig mogelijk de polikliniek MDL. Er kan dan een andere patiënt in uw plaats komen.
G1065Laatst bijgewerkt op 31 januari 2026

