Tracheostoma

Uw familielid of naaste is opgenomen op de intensive care en heeft ondersteuning van de ademhaling nodig. Deze pagina geeft u informatie over het aanleggen van een tracheostoma. Het is aanvullende informatie op de mondelinge informatie die u krijgt van de behandelend specialist (intensivist) en verpleegkundige.

Waarom een tracheostoma?

Uw familielid of naaste ligt aan de beademing. Via een plastic buisje (tube), dat door de mond in de luchtpijp is ingebracht, voorziet de beademingsmachine de longen van lucht. De intensivist heeft vanwege een van de volgende problemen/situaties besloten uw familielid of naaste een tracheostoma te geven:

• De beademing gaat lang duren. Een tracheostoma veroorzaakt minder irritatie van mond en keel en is daarom beter te verdragen.

• Het ontwennen van de beademingsmachine gaat sneller en makkelijker met een tracheostoma.

• Slijm uit de longen kan onvoldoende worden opgehoest. Een tracheostoma biedt een toegangsweg voor het wegzuigen van dit overtollig slijm.

• Er bestaat zwelling in het gezicht en/of in de luchtwegen, bijvoorbeeld door een ongeval of operatie. Het is noodzakelijk dat de luchtweg open blijft. Een tracheostoma garandeert een vrije luchtweg.

Tracheostoma

Trachea is het Latijnse woord voor ‘luchtpijp’ en tomie voor ‘een opening maken’. Onder het strottenhoofd (adamsappel) via de hals wordt een tijdelijke opening gemaakt in de luchtpijp. Door deze opening wordt een buisje (tracheacanule) in de luchtpijp geschoven. Zo ontstaat een kunstmatige verbinding tussen de luchtpijp en de buitenlucht: de tracheostoma.

Via de tracheacanule kan de patiënt ademen of kunstmatig beademd worden. De ruimte die rondom de tracheacanule in de luchtpijp zit kan worden afgesloten met een cuff. Dit is een ballonnetje wat opgeblazen kan worden.

Het aanbrengen van een tracheostoma kan zowel op de operatiekamer als op de intensive care plaatsvinden. Het is een kleine operatie waarvoor narcose gegeven wordt.

Hoe ziet een tracheacanule eruit?

Mogelijke complicaties na het aanleggen van een tracheostoma

• Nabloeding

• Lucht onder de huid (subcutaan emfyseem)

• Infectie

• Verlies van de canule

Spreken met een tracheacanule

Om te kunnen spreken moet er lucht langs de stembanden kunnen stromen. Een opgeblazen cuff belemmert deze luchtstroom. Spreken met een tracheacanule is alleen mogelijk wanneer de cuff leeg is en er voldoende lucht langs de canule kan passeren. Tijdens het ontwennen van de beademingsmachine kan er soms een spreekklepje gebruikt worden waardoor de patiënt kan praten.

Eten en drinken met een tracheacanule

Eten en drinken met een tracheacanule is mogelijk als de patient goed kan slikken. De arts, verpleegkundige en logopedist beoordelen of dit kan.

Verzorging tracheostoma en tracheacanule

De verpleegkundige verzorgt 2 tot 3 keer per dag het tracheostoma en de canule. De huid rondom het stoma wordt schoongemaakt en de canule gereinigd van slijm.

Wanneer wordt het tracheostoma verwijderd?

• De patiënt is in staat om volledig zelfstandig te ademen.

• De patiënt is in staat om zelfstandig het overtollige slijm op te hoesten of de slijmproductie is afgenomen.

• De zwelling in het gezicht en/of de keel is afgenomen en een vrije luchtweg is gegarandeerd.

Na het verwijderen van de tracheacanule wordt de opening afgeplakt zodat de ademhaling via de normale weg kan verlopen. De opening groeit meestal binnen 3 dagen dicht. In de hals blijft een klein litteken achter.

Vragen

Als u vragen heeft, stel deze dan gerust aan de verpleegkundigen van de afdeling. Zij zijn geven u graag meer informatie of regelen een gesprek met de arts.