Snurken en Obstructief Slaap Apneu (OSA)

Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw snurkklachten een onderzoek en of behandeling door de KNO-arts te laten verrichten. Deze pagina geeft u informatie over wat de KNO-arts in CWZ met u bespreekt, zodat u zich kunt voorbereiden op het gesprek of na het gesprek alles nog eens rustig kan nalezen.

Wat is snurken?

Snurken wil zeggen dat u tijdens de slaap een zagend, ruisend brommend keelgeluid maakt. Dit geluid is soms zo sterk dat een partner, huisgenoot of zelfs buren er last van kunnen hebben. Wanneer u ademhaalt, stroomt er lucht door de ruimte tussen het zachte gehemelte en de achterzijde van de tong. Het gehemelte en de achterzijde van de tong komen dicht bij elkaar als u ligt. De luchtweg is dan versmald. De lucht zorgt ervoor dat de weefsels in trilling komen, waardoor het snurkende geluid ontstaat (net als bij een ballon die leegloopt).

Wat voor omstandigheden bevorderen het snurken?

Snurken wordt bevorderd door omstandigheden die de luchtweg versmallen waardoor het gehemelte en de tong dichter bij elkaar komen te liggen en dus gemakkelijker gaan trillen. Deze omstandigheden zijn:

• Slapen op de rug. Verslapping van de spieren van zowel de tong als de keel door oververmoeidheid en door ouder worden. Ook alcohol en bepaalde medicijnen (slaapmiddelen, kalmerende middelen) verminderen de controle over deze spieren waardoor ze verslappen.

• Overgewicht. Hierbij wordt ook het weke gedeelte van de keelholte dikker, dat wil zeggen de weefsellaag die onder de slijmvliesbekleding van de keelholte ligt.

• Vergroting van de keel- en/of neusamandel. Dit komt vooral bij kinderen voor.

• Voortdurende irritatie van de keel door roken of brandend maagzuur (ten gevolge van bijvoorbeeld een breuk in het middenrif) kan de slijmvliezen verdikken.

• Als het zachte gehemelte en de huig van nature lang en vrij slap zijn.

• Bij een verstopte neus door zwelling van het slijmvlies (bij verkoudheid en allergie), poliepen (met vocht gevulde uitstulpingen van het neusslijmvlies) of door scheefstand van het neustussenschot, kan een te lage luchtdruk ontstaan in de keelholte. Hierdoor worden de zachte delen van de keel naar elkaar toegezogen.

• Ook bij ademhaling door de mond kan het zachte weefsel in de keel in trilling worden gebracht.

Leefregels bij snurken

Met bepaalde maatregelen kunt u mogelijk het snurken verminderen:

• Vermijd alcoholgebruik vanaf twee uur voor het slapen.

• Drink niet te veel alcohol.

• Stop met roken.

• Streef naar een goed lichaamsgewicht door gezond te eten en voldoende te bewegen. Een vuistregel is dat uw lengte (boven de meter) in centimeters maximaal gelijk is aan het ideale gewicht (in kilo’s).

• Zorg voor een regelmatig leefpatroon, waarbij eventuele slaapmiddelen en kalmerende middelen niet meer nodig zijn.

• Gebruik geen zware maaltijd vlak voor het slapen.

• Vermijd eventuele klachten van zuurbranden door met een extra hoofdkussen te slapen of door het hoofdeinde van het bed op klossen te zetten.

Behandeling van snurken

De KNO-arts kan vaststellen wat de reden van het snurken is, waarna eventueel een medische behandeling mogelijk is. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat de neusverstopping het gevolg is van een allergie of poliepen. Een allergie kan met medicijnen worden behandeld, wat vaak al voldoende is om verlost te zijn van het snurken. Soms biedt een operatie aan het neustussenschot of verwijderen van poliepen uitkomst. Hiernaast zijn er verschillende andere mogelijkheden om het snurken te verhelpen, zie hiervoor hierna de tekst over “Behandeling van slaapapneu”.

Wat is slaapapneu?

Bij een klein deel van de snurkende personen wordt het snurken tijdens de slaap onderbroken door pauzes in de ademhaling waarbij geen enkele inademing meer plaats vindt. Wanneer de ademstilstand meer dan 10 seconden duurt, noemt men een dergelijke pauze apneu. Men spreekt van obstructief slaapapneu (OSA) wanneer een dergelijk ademstilstand minimaal vijfmaal per uur optreedt. Na een apneu kan de patiënt wakker worden met een gevoel van kortademigheid of benauwdheid, veroorzaakt door een daling van het zuurstofgehalte van het bloed. Hierdoor kunnen concentratiestoornissen en vergeetachtigheid optreden evenals een onregelmatige hartslag, hoge bloeddruk en hartvergroting. Wanneer de slaap te vaak onderbroken wordt door deze ademstilstanden is men ‘s ochtends niet goed uitgerust en staat men geradbraakt op. Overdag kunnen klachten ontstaan van extreme slaperigheid in allerlei omstandigheden zoals in rust tijdens het lezen van een boek of een krant maar soms ook bij activiteiten als autorijden. Dit leidt tot gevaarlijke situaties niet alleen voor u zelf, doch ook voor anderen. Om vast te stellen of er inderdaad sprake is van het OSA wordt uw gedrag tijdens het slapen met meetapparatuur vastgelegd (polygrafie). Zie ook de pagina ‘Slaaponderzoek’.

Behandeling van het slaapapneu syndroom

De behandeling van het OSA hangt samen met de ernst van de gevonden afwijking. Er zijn verschillende mogelijkheden om OSA te behandelen:

Behandeling met gezichtsmasker: Continue Positieve Adem Druk (CPAP)
U krijgt een masker (er bestaan verschillende varianten) dat is verbonden met een blaasapparaat, waarbij tijdens de slaap extra lucht in de keel wordt geblazen. De hoeveelheid lucht zorgt ervoor dat de weke delen in de keel elkaar niet meer kunnen raken. De lucht wordt onder druk via mond en neus ingeblazen. Daardoor staat het gehemelte onder spanning en kan het moeilijker trillen Beide methoden hebben voor- en nadelen. Overleg met uw KNO-arts welke behandeling in uw geval de voorkeur heeft.

Behandeling met positietrainer
Dit apparaat is mogelijk geschikt voor mensen die met name of uitsluitend snurken of last hebben van een licht OSA (weinig ademstops) in rugligging. U draagt dit apparaat gedurende de nacht: het geeft een trilling af wanneer u op de rug gaat liggen en stimuleert u zo om op de zij te gaan liggen.

Behandeling met snurkbeugel
Een ‘snurkbeugel’ (Mandibulair Repositie Apparaat, MRA) is in sommige gevallen de aangewezen behandeling bij OSA en/of snurken. Meestal gaat het hierbij om een licht of matig OSA. Deze meestal door een hierin gespecialiseerde tandarts op maat gemaakte beugel (meer: ’bitje’) trekt de onderkaak naar voren ten opzichte van de bovenkaak, waardoor er meer ruimte achterin de keel ontstaat zodat met name de tong minder naar achteren zal zakken terwijl iemand slaapt: de keel wordt meer opengehouden. Uw KNO-arts weet welke tandartsen in de regio u van dienst kunnen zijn.

Operatieve behandelingen
Naast behandeling met een CPAP-masker of MRA (snurkbeugel) zijn er verschillende operatieve mogelijkheden voor de behandeling van OSA. Uw KNO-arts zal eerst een ‘slaapendoscopie’ (Drug Induced Endoscopy (DISE), zie pagina ‘Slaapendoscopie (DISE)’) verrichten om duidelijkheid te krijgen over de plaats van de belemmering van de ademweg.

Hierna zal door uw KNO-arts met u besproken worden wat de eventuele mogelijkheden zijn. Te denken valt aan verschillende neusoperaties (zie betreffende pagina’s), een verwijdende keeloperatie of Celon-behandeling (verhitting en verlittekening van het verhemelte en de basis van de tong middels naalden (zie pagina ‘Keeloperaties bij snurken en Obstructief Slaap Apneu (OSA)’) of het verwijderen van de amandelen (zie pagina ‘Operatie aan de amandelen bij volwassenen’).

Heeft u vragen?

Als u na het lezen van de informatie nog vragen heeft, schrijf deze dan op of vraag iemand met u mee te gaan. De KNO-arts beantwoordt graag uw vragen over uw snurkklachten en de behandeling daarvan.