Inleiding
Uw maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) heeft u Methotrexaat voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken is het belangrijk dat u er een aantal dingen over weet. Daarom bieden wij u deze pagina aan. Lees voor gebruik van het medicijn ook de bijsluiter zorgvuldig door.
Werking van methotrexaat
Tot nu toe is de oorzaak van de ziekte van Crohn niet bekend. Elke behandeling is gericht op het onderdrukken van ontstekingsreacties. Methotrexaat (ook wel MTX genoemd) is een afweeronderdrukkend medicijn. Daardoor kan MTX de klachten die passen bij de ziekte van Crohn, zoals buikpijn, diarree en moeheid verminderen. Het kan soms tien weken duren voordat het effect van MTX merkbaar wordt. Als MTX een gunstig effect heeft, kunt u het jarenlang blijven gebruiken. Helaas heeft het niet bij iedereen een gunstig effect.
MTX is een stof die de groei van cellen remt. MTX heeft ook een positieve werking op psoriasis (een huidziekte) en reuma. Hierbij wordt een lage dosering (hoeveelheid) MTX gebruikt. In veel hogere dosering wordt MTX als cytostaticum (bij chemotherapie) bij kanker gebruikt. Bij de ziekte van Crohn krijgt u een lage dosering. Daarom zijn er geen specifieke maatregelen nodig met het omgaan van uitscheidingsproducten: urine, ontlasting, sperma, bloed, et cetera. Vanzelfsprekend moet u voorzichtig omgaan met het medicijn. Ook moet het buiten bereik van kinderen gehouden worden.
Hoe gebruikt u methotrexaat?
U krijgt methotrexaat via een wekelijkse injectie onder de huid. De MDL-arts bepaalt hoeveel u krijgt. Meer uitleg over de manier van toediening krijgt u van een medewerker van het verpleegkundig spreekuur. Het lijkt misschien een eng idee om zelf te spuiten, maar in de praktijk blijkt dat het meevalt en het is goed te leren.
Bijwerkingen
Het gebruik van MTX kan leiden tot enkele bijwerkingen, die meestal snel verdwijnen als u stopt met de behandeling. In de bijsluiter worden veel bijwerkingen genoemd, maar veel hiervan komen maar heel weinig voor.
Meest voorkomend:
misselijkheid, braken en diarree
ontsteking van mondslijmvlies, tandvlees en tong
huiduitslag, hoofdpijn of duizeligheid
Minder voorkomend:
bloedarmoede
verhoogde kans op infecties (ontstekingen)
stoornissen in de werking van de lever (dit wordt aangetoond door bloedonderzoek)
kortademigheid en/of veel hoesten
haaruitval
impotentie
regelmatig een bloedneus of blauwe plekken
Heeft u veel last van deze bijwerkingen? Maak dan een afspraak bij uw behandelend arts. Stop niet zomaar met het middel, overleg eerst altijd met uw MDL-arts.
Bijwerkingen kunnen verminderen door het gebruik van foliumzuur. Dit wordt door uw behandeld arts voorgeschreven.
Bloedcontrole
Door het bloed regelmatig te onderzoeken, kunnen leverbeschadiging of bloedarmoede vroegtijdig worden opgespoord. Houdt u zich daarom goed aan de afspraken voor bloedcontrole.
Wanneer neemt u direct contact op met uw behandelend arts?
kortademigheid en/of veel hoesten
erge keelpijn in combinatie met koorts
bij koorts van 38 graden Celsius die langer duurt dan 24 uur of koorts van 38,5 graden Celsius of hoger
meer dan 2 keer per dag een bloedneus die niet binnen 10 minuten stopt, of vaak of spontaan een bloedneus
snel blauwe plekken, bijvoorbeeld als u zich stoot
Aanvullende informatie
Alcohol
Wees voorzichtig met alcohol. Alcohol in combinatie met MTX geeft een verhoogd risico op leverfunctiestoornissen.
Gebruik niet meer dan 1 alcoholconsumptie per dag.
Gebruik op de dag van de injectie géén alcohol!
Antibiotica
Als uw huisarts, tandarts of andere specialist het nodig vindt om u met antibiotica te behandelen, zeg dan altijd dat u behandeld wordt met MTX. Bepaalde antibiotica kunnen namelijk niet worden gegeven in combinatie met MTX.
Effect op zwangerschap
U mag dit middel niet gebruiken als u zwanger bent of binnen 3 maanden zwanger wilt worden.
Ook mannen moeten bij een kinderwens tenminste 3 maanden voor de beoogde zwangerschap stoppen met MTX. Er is een kans dat MTX een aangeboren afwijking veroorzaakt of een miskraam opwekt.
Het is dus belangrijk om een betrouwbaar anticonceptiemiddel te gebruiken tijdens het gebruik van MTX, en - tot en met 3 maanden na het gebruik.
Gebruik dit middel niet als u borstvoeding geeft, of stop de borstvoeding. Het kan bijwerkingen geven bij uw kind.
Spuitinstructie
Als u samen met uw MDL-arts heeft besloten om methotrexaat te gaan gebruiken, krijgt u uitleg en een spuitinstructie op het verpleegkundig spreekuur. In overleg met u wordt er zo snel mogelijk een afspraak gemaakt voor dit spreekuur.
Heeft u vragen?
Neem bij vragen of problemen contact op met uw MDL-arts of verpleegkundig specialist. Vermeld hierbij altijd dat u methotrexaat gebruikt. U kunt ons bereiken op telefoonnummer 024 365 80 70. U kunt ook een e-consult sturen naar uw zorgverlener via MijnCWZ.
Heeft u na het lezen van deze informatie en de bijsluiter nog vragen dan kunt u terecht bij uw behandelend arts of de verpleegkundige van het verpleegkundig spreekuur.
Kunt u niet komen?
Kunt u op het afgesproken tijdstip niet komen, bel dan zo snel mogelijk de polikliniek MDL. Er kan dan een andere patiënt in uw plaats komen en met u maken wij een nieuwe afspraak.
G400