Inleiding
Leesklachten kunnen verschillende oorzaken hebben en kunnen op verschillende leeftijden voorkomen. De meeste leesklachten bij mensen boven de 40 jaar komen door een afname van het accommodatie vermogen van het oog. Het oog verliest zijn vermogen om op alle afstanden scherp te zien door de ooglens boller of minder bol te maken (accommoderen). Dit is een normaal proces.
Zodra een kind moeite heeft met lezen, moet een oogheelkundige oorzaak worden uitgesloten. Dit onderzoek wordt door een orthoptist gedaan.
Oorzaken voor de leesklachten
Een ongecorrigeerde of niet goed gecorrigeerde brilafwijking
Verminderde convergentie, hierbij hebben de binnenste oogspieren moeite om de ogen naar de neus te draaien zoals bij dichtbij kijken nodig is
Accommodatiestoornis
Oogspierverlamming
Een verminderde samenwerking tussen de ogen
Klachten die kunnen voorkomen bij mensen met leesproblemen:
Wazig zien
Hoofdpijn boven de ogen of pijn rond of in ogen
Dubbelzien
Onrustig, ‘dansend’ beeld, tekst loopt door elkaar
Vermoeide, branderige of ‘zware’ ogen
Wrijven in de ogen
Dichtknijpen van één oog
Laag leestempo
Niet graag lezen, stoppen met lezen
Slechte concentratie bij lezen
Nek- en schouderklachten
Bovenstaande klachten ontstaan meestal in de loop van de dag en zijn erger na een periode dichtbij lezen (of werken) en na werken achter een beeldscherm.
Behandeling van leesklachten
De orthoptist kan door middel van orthoptisch onderzoek bepalen of de leesklachten oogheelkundig te verklaren zijn en indien nodig een behandeling starten. Deze behandeling kan bestaan uit:
Voorschrijven van een bril
Oefeningen om de samenwerking tussen de ogen te verbeteren
Tips over bijvoorbeeld een juiste werkhouding, verlichting, kleur, lettertype
In sommige gevallen:
Prismaglazen. Deze glazen zorgen ervoor dat u weer comfortabel kunt zien en dat het dubbelzien verdwijnt. Prismaglazen worden voorgeschreven door een orthoptist. Bij onjuist gebruik kunnen de prismaglazen klachten veroorzaken en/of verergeren.
Een scheelziensoperatie
Woordblindheid (dyslexie)
Woordblindheid of dyslexie is een diagnose die gesteld wordt bij een bepaalde groep mensen met leer- en leesklachten.
Een orthoptist kan deze diagnose niet stellen en niet behandelen. Het is echter wel belangrijk dat bij alle kinderen en volwassenen met leesproblemen wordt uitgesloten dat de klachten niet worden veroorzaakt of verergerd door bijvoorbeeld een zwakke samenwerking tussen de ogen of een brilafwijking.
Wilt u meer informatie?
Als u na het lezen van deze informatie nog vragen heeft, neem dan contact op met uw behandelend orthoptist. Zij geeft u graag meer informatie.
Meer informatie kunt u vinden op:
Deze informatie is mede tot stand gekomen onder de redactie van de commissie 'Voorlichting folders' van de Nederlandse Vereniging van Orthoptisten.
G668Laatst bijgewerkt op 10 februari 2026