Hernia-operatie vanwege rug-en beenklachten

Uw behandelend arts heeft u geadviseerd om een herniaoperatie te ondergaan om uw klachten in uw been te verminderen en mogelijk te laten verdwijnen. Op deze pagina leest u informatie over wat de neurochirurg in CWZ met u heeft besproken, zodat u alles nog eens rustig kunt nalezen en u zich kunt voorbereiden op de opname. We raden u aan om deze pagina goed te bewaren en bij elk bezoek aan het ziekenhuis mee te nemen. Er staat informatie in waar u ook tijdens uw opname wat aan heeft. Bovendien bevat de pagina adviezen voor als u weer thuis bent.

De anatomie en functie van de wervelkolom

De wervelkolom
De totale wervelkolom bestaat uit 7 nekwervels, 12 borstwervels, 5 lendenwervels en het heiligbeen. De wervels zijn als het ware opeengestapeld en worden onderling verbonden door de facetgewrichten, die in combinatie met de tussenwervelschijven zorgen voor beweeglijkheid van de rug.
Binnen de wervelkolom bevinden zich bewegingssegmenten; deze bestaan uit twee aangrenzende wervels met daartussen een tussenwervelschijf. De tussenwervelschijf (discus) bestaat uit een bindweefselring met daarin een zacht binnen-gedeelte welke bestaat uit een gelantineuze massa. De tussenwervelschijf zorgt voor verbinding van de wervels en functioneert als een soort ‘schokbreker’.
Aan elke wervel zit een wervelboog vast. De wervelbogen vormen met elkaar een buis waarin het ruggenmerg verloopt. Tussen elke
twee wervels komt er weerszijden een zenuw uit het ruggenmerg tevoorschijn.

Deze zenuwen gaan dan naar de armen of de benen en zorgen voor de beweging en het gevoel. Spieren, banden en pezen helpen om de wervelkolom te steunen.

Wat is de oorzaak van uw klachten?

Een hernia komt regelmatig voor: een combinatie van de vier belangrijkste oorzaken zijn:

1. Aangeboren zwakte van het weefsel van de tussenwervelschijf;

2. Een plotseling draaibeweging van de romp;

3. (Te) zwaar tillen en/of schuiven in onjuiste houding;

4. Door gebrek aan beweging en een zittend leven kan het achterste deel van de tussenwervelschijf afgekneld worden, waardoor daar een zwakke plek ontstaat. Hierdoor kunnen kleine scheurtjes en/of uitpuilingen uit de tussenwervelschijf ontstaan. Een slechte conditie van de spieren, dus minder korsetfunctie voor de rug, is een extra risicofactor voor het krijgen van een hernia.

Tussen de wervels zit een tussenwervelschijf. De tussenwervelschijf bestaat uit een elastische kern (nucleus pulposis), die is omgeven door een vezelige ring. Als in deze vezelige ring een zwakke plek of scheur ontstaat, kan de kern van de tussenwervelschijf gaan uitpuilen. Hierdoor kan de achterliggende zenuw geïrriteerd of zelfs afgekneld worden, waardoor vervolgens pijn ontstaat. Men spreekt dan van een hernia nuclei pulposi, in de volksmond rughernia genoemd. Dit komt het meeste voor bij de lendenwervels en het heiligbeen.

Er kan sprake zijn van rugpijn of stijfheid van de rug tijdens het bewegen of juist met zitten of liggen. Het kenmerk is echter uitstralende pijn in het been. Deze pijn kan uitstralen in de bil en langs de achterkant, voor of zijkant van het been, soms tot in de voet of grote teen. Daarnaast kan er sprake zijn van een gevoel van doofheid en/of tintelingen en/of spierzwakte. Als een zenuw bekneld is die te maken heeft met de controle van de urineblaas, is het mogelijk dat men niet meer kan plassen of ongemerkt urine verliest. Ook kan verminderde controle bij de ontlasting of uitval van seksuele functies voorkomen.

Verminderen van de klachten

Meer dan 90% van de mensen met een rughernia geneest spontaan.
Er zijn verschillende mogelijkheden om de klachten te verminderen:

• Wanneer er sprake is van pijn kunnen pijnstillers voorgeschreven worden om de pijn te verminderen.

• Door het nemen van gedoseerde rust. Dat wil zeggen bewegen naar kunnen maar zware activiteiten/sportbeoefeningen moeten achterwege gelaten worden.

• Met behulp van fysiotherapie. De therapeut zal door middel van oefeningen de pijn proberen te verlichten en de spierkracht en coördinatie proberen te herstellen. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de houding en de algemene conditie.

• Door middel van een operatie. Als voorgaande maatregelen onvoldoende helpen of als er sprake is van verdergaande zenuwuitval, is een operatie vaak de enige oplossing.

Diagnose en onderzoek

De arts stelt de diagnose aan de hand van de aard van de klachten en het lichamelijk onderzoek.
Een MRI-scan van de rugwervels kan de diagnose bevestigen en is nodig voor de operatieve planning.

Wat houdt een discectomie (herniaoperatie) in?

Een discectomie is een operatieve procedure voor de behandeling van een hernia in de rug. Het uitpuilende deel van de tussenwervelschijf, dat drukt op de zenuw, wordt via een kleine snee (rugzijde) verwijderd. De operatie gebeurt onder microscopisch zicht (microdiscectomie) waarbij men de zenuw zorgvuldig vrijmaakt van de hernia. De uitpuilende kern wordt weggehaald waardoor de beknelde zenuw weer vrij komt te liggen.
In principe wordt de schijf niet volledig verwijderd tenzij het gat in de ring van de schijf erg groot is. Dan wordt de schijf leeggehaald. De lengte van dit sneetje is per persoon verschillend. De operatie duurt ongeveer 45 minuten.

Voordelen van een HNP-operatie

Bij de operatie wordt de uitpuilende kern verwijderd waardoor de beknelde zenuw weer vrij komt te liggen. Hierdoor zullen de klachten als gevolg van de zenuwbeknelling meestal verminderen.
Vooral de ‘schietende’ pijn in het been zal verdwijnen.
Afhankelijk van de ernst van de zenuwbeknelling kunnen er nog restklachten bestaan.
De operatie is vooral bedoeld om de beenpijn te verminderen, niet de rugpijn.

Mogelijke complicaties

Gelukkig treden na een HNP-operatie niet vaak complicaties op.
Toch zijn er een aantal mogelijke complicaties.
Er zijn algemene complicaties en complicaties die specifiek bij deze operatie horen.

Algemene complicaties bij een operatie:

• Er kan een verstopping van een bloedvat (trombose) ontstaan. Wanneer dit niet behandeld wordt kan er een stolsel naar de longvaten of hersenvaten schieten. Dit kan zeer ernstige gevolgen hebben. Als het nodig is krijgt u in het ziekenhuis een injectie in de buikwand om de kans op trombose te verkleinen.

• Omdat er sneden in de huid worden gemaakt, kan een huidzenuw beschadigd raken. Dit geeft een doof gevoel in een gedeelte van de huid. Meestal verdwijnen deze klachten in de loop van de tijd vanzelf. Soms zijn ze echter blijvend.

• Er kan een nabloeding optreden.

• Er kan een infectie van de wond ontstaan.

Specifieke complicaties:

• Omdat de operatie dichtbij het ruggenmerg plaatsvindt, kunnen er een aantal complicaties optreden zoals: lekkende ruggenmergvloeistof, schade aan de zenuw of het ruggenmerg die kan leiden tot verlamming van de ledematen of het verlies van controle over de blaas en/of darm of uitval van seksuele functies.

• Een infectie is een vervelende complicatie. De kans hierop is erg klein, maar het kan ernstige gevolgen hebben voor de wervelkolom.

• Er kan een lichte speling tussen de wervels ontstaan of een afname van de hoogte van de ruimte tussen de wervels waardoor er weer last van de rug kan ontstaan.

• Littekenweefsel kan problemen geven. Na de operatie verdwijnen de klachten een tijd, maar er kan opnieuw weer uitstralende pijn ontstaan. Helaas is het niet mogelijk om de verklevingen operatief te verwijderen.

Mocht u hierover nog vragen hebben dan kunt u dit altijd met uw arts bespreken.

Voorbereiding operatie in de CWZ Zorgapp

Lees alles over uw operatie in de gratis ‘CWZ Zorgapp’. U vindt hier informatie over hoe u zich thuis kunt voorbereiden, wat er tijdens de operatie gebeurt en wat u na de operatie het beste kunt doen. U ontvangt ook meldingen als er belangrijke informatie voor u klaar staat.

Altijd goed voorbereid met de CWZ Zorgapp:

• Alle informatie die u nodig heeft bij elkaar in één app

• U heeft altijd en overal de informatie bij de hand

• De informatie is overzichtelijk en altijd up-to-date

Hoe download ik de CWZ Zorgapp?

• Zoek in de App Store of Google Play naar: 'Patient journey'.

• Druk op de afbeelding en download de app. Open daarna de app.

• Kies 'Sta toe'. U ontvangt nu berichten als bepaalde informatie belangrijk is voor u.

• Zoek naar 'CWZ Zorgapp'. Klik hierop.

• Kies ‘Neurochirurgie’ en selecteer ‘Operatie wervelkolom’. Is de datum van uw operatie al bekend? Dan kunt u deze invoeren in de app.

• Druk op de knop 'Start'.