Dieetadvies bij zwangerschapsbraken

Behandeling

Inleiding

Veel vrouwen hebben in de eerste maanden van hun zwangerschap last van misselijkheid met soms zelfs braken. In de meeste gevallen verdwijnen deze klachten tussen de 12 en 20 weken van de zwangerschap. Bij sommige vrouwen zijn de klachten echter zo hevig dat zij onvoldoende voeding en vocht kunnen binnenhouden. We spreken dan van zwangerschapsbraken (hyperemesis gravidarum). Voor het ongeboren kind levert het braken geen gevaar op. Het is echter wel van invloed op het algemeen welbevinden, het gewicht en de conditie van de zwangere. Op deze pagina vindt u informatie over zwangerschapsbraken en leggen wij u uit hoe u er het beste mee om kunt gaan.

Oorzaken

Naar het ontstaan van zwangerschapsbraken is veel onderzoek gedaan, maar tot nu toe is niet precies bekend waarom de ene vrouw wel en de andere geen last krijgt van overmatig braken tijdens de zwangerschap. Er is wel verband tussen de hormoonspiegel en het braken. We weten ook dat als u in een eerdere zwangerschap te maken heeft gehad met overmatig braken, de kans verhoogd is dat u tijdens een volgende zwangerschap daar weer mee te maken krijgt. Soms spelen psychosociale factoren een rol.

Gevolgen

De lichamelijke klachten van zwangerschapsbraken zijn onder andere pijn in de maagstreek en slokdarm door het braken, een slap gevoel, niet lekker voelen, minder alert zijn, gewichtsverlies, sterk ruikende urine en uitdroging. Veel vrouwen zijn daarnaast overgevoelig voor bepaalde prikkels zoals geluid, licht of geuren. Het braken is niet gevaarlijk voor de groei en ontwikkeling van de baby. Uw lichaam zorgt ervoor dat de baby krijgt wat hij nodig heeft.

Wat kunt u zelf doen?

Door onderstaande maatregelen kunt u proberen om de misselijkheid en het braken te verminderen. Het is belangrijk dat u uitprobeert welke tips bij u wel of niet werken.

Algemene tips

  • Zorg voor voldoende rust en slaap.

  • Zorg voor een goed geventileerd huis.

  • Probeer zo veel mogelijk in de frisse lucht te zijn.

  • Ga niet direct na het eten liggen, maar blijf nog 10 tot 20 minuten rechtop zitten.

  • Geen tandenpoetsen direct na een maaltijd.

  • Zorg voor afleiding, maar let op dat het niet te druk is voor u. Ook lezen, puzzelen of andere (rustige) hobby’s kunnen afleiding geven.

  • Vermijd sterke geuren die de misselijkheid verergeren, zoals sterk gekruid voedsel, koffie, sigaretten en tandpasta.

Tips over uw voeding

  • Eet veel kleine maaltijden, verdeeld over de dag. Neem in ieder geval 3 hoofdmaaltijden en 3 keer iets tussendoor.

  • Ochtendmisselijkheid vermindert soms door in bed eerst iets te eten, dus voor het opstaan. Dit kan zijn een beschuit, cracker of toast. Sta hierna niet meteen op, maar blijf nog even liggen om klachten te voorkomen.

  • Misselijkheid kan ook worden veroorzaakt door een lege maag. In dat geval kan hij worden ‘weggegeten’. Eet dus regelmatig en wacht niet op een hongergevoel, dit verergert de klachten.

  • Een tekort aan vocht verergert de klachten van misselijkheid. Drink dagelijks 1,5 tot 2 liter.

  • Drink tijdens de maaltijden zo min mogelijk. Veel drinken tijdens de maaltijd geeft snel een vol gevoel en kan het braken verergeren. Drink daarom voornamelijk tussen de maatlijden.

  • Soms kan koken al resulteren in misselijkheid. Probeer of iemand anders voor u kan koken en blijft zelf uit de keuken. Maak eventueel gebruik van kant en klaar producten. Bereid het eten in de oven of magnetron, hierbij komen minder geuren vrij.

  • Producten waar u echt een afkeer van hebt gekregen, kunt u beter weglaten. Vaak zijn dat gerechten met een sterke geur zoals koffie en gebakken vlees. Vervang warm vlees dan eens door vis, (koude) kip, vleeswaren, kaas, een eiergerecht of vegetarische producten.

  • Neem een koude maaltijd wanneer u de warme maaltijd minder goed verdraagt. Koud voedsel geurt bovendien minder. Voorbeelden zijn: een sandwich, pasta-, fruit- of groentesalades, koud vlees zoals alle soorten vleeswaren, maar ook (gerookte) kip, fricandeau, gebraden gehakt of rollade.

  • Soms smaakt niets, maar probeer dan toch iets te eten. Onthoud dat eten en drinken erg belangrijk is om in een goede conditie te blijven.

  • Probeer voedingsmiddelen en dranken met gember, bijvoorbeeld gemberkoekjes, gemberthee, gemberlimonade. Deze verlichten soms het gevoel van misselijkheid.

* Ontwikkeld door diëtisten CWZ.

G997Laatst bijgewerkt op 11 februari 2026

Inhoudsopgave