Inleiding
Borstcompressie is een makkelijke techniek om de melkstroom tijdens het voeden of kolven te stimuleren. Jack Newman, een kinderarts uit Canada, is de grondlegger van borstcompressie. Borstvoeding is ‘teamwork’ tussen moeder en kind, het is een samenhang tussen de melkstroom van de moeder en de drinktechniek van het kind.
De melkstroom wordt bepaald door de kracht van de toeschietreflex. De toeschietreflex zorgt ervoor dat de melkklieren, waar de melk inzit, zich leegdrukken zodat de melk in de melkkanalen wordt geduwd. Deze toeschietreflex is in het begin van de voeding het sterkst, omdat hij dan pas net geprikkeld is. Tijdens de voeding kan de toeschietreflex en daarmee de melkstroom variëren. Daarnaast heeft ook de volheid van de borst invloed op de melkstroom. Als de borst verder leeg raakt, vermindert de druk op de melk en neemt de melkstroom af.
Door het toepassen van borstcompressie kan de melkstroom beter aan de gang gehouden worden wanneer deze afzwakt, ook als de drinktechniek van de baby minder goed is. Het komt erop neer dat de baby door borstcompressie meer melk binnenkrijgt met minder moeite.
Borstcompressie toepassen wanneer de baby een minder goede drinktechniek heeft
Bijvoorbeeld:
Tijdens de eerste dagen wanneer de baby nog moet leren drinken aan de borst.
De baby die onvoldoende kracht heeft om goed te drinken (na een moeilijke bevalling, prematuriteit, weinig aankomen of veel afvallen na geboorte, aandoeningen bij de baby etc.).
De baby die overstuur raakt wanneer de melk niet snel genoeg blijft komen.
De baby die door zuigverwarring een verkeerde drinktechniek heeft aangeleerd.
Borstcompressie toepassen wanneer de melkstroom minder is
Bijvoorbeeld:
Tijdens de eerste dagen na de geboorte waarin de melkproductie nog op gang moet komen.
Bij achterblijvende of teruggelopen melkproductie in een latere fase.
Situaties waar de toeschietreflex verminderd is (pijn, onzekerheid, stuwing).
Bij gebruik van een tepelhoedje.
Wanneer de melkstroom in een deel van de borst wordt belemmerd door borstontsteking.
De techniek van borstcompressie
Bij borstcompressie stimuleert u de borst van buiten af door druk te zetten op de borst. Om borstcompressie tijdens voeden aan de borst te kunnen uitvoeren, moet u één hand vrij hebben en goed bij de borst kunnen. De compressie kan aan alle zijden van de borst worden uitgevoerd.
%2520%257B%2520%255Bnative%2520code%255D%2520%257D&w=1080&q=100)
De doorgeschoven bakerhouding kan een praktische houding zijn. Op deze manier ligt uw baby goed gesteund op de ene hand en met de andere hand kunt u goed bij de borst.
U start met de compressie wanneer de melkstroom begint te verminderen. Het is belangrijk dat u goed bekijkt welk moment dit is. Als u te vroeg start met compressie kan de melkstroom te sterk worden en kan de baby, de borst loslaten of zich verslikken. Als u lang wacht tot de melkstroom ver is afgezwakt, dan kan de baby in slaap vallen of overstuur raken en ook de borst loslaten.
Kijk goed naar hoe de baby drinkt. Zolang de baby goed drinkt, u ziet en hoort hem slikken, doet u niets. Zodra de baby minder actief drinkt, hij niet of nauwelijks slikt, start u met borstcompressie.
Pak een zo groot mogelijk oppervlak van de borst en druk samen.
Plaats uw hand zover mogelijk van de tepel vandaan. Hiermee zet u zoveel mogelijk klierweefsel onder druk en voorkomt u dat de borst in de mond van de baby verplaatst of vervormd wordt of het vacuüm verbreekt.
De hele hand sluit aan op de borst, ook de handpalm. Niet alleen met de vingertoppen in de borst drukken. (Zo ontstaat heel plaatselijke druk, dit is niet efficiënt en kan mogelijk verstopte melkkanaaltjes veroorzaken).
Houdt de hele tijd druk, er wordt niet gekneed of gemasseerd.
Observeer het slikken van de baby. Door de druk (compressie) gaat de melk meer stromen en zal de baby als reactie weer actiever gaan drinken. Dit kunt u zien en horen. Blijf de compressie vasthouden tot de baby niet meer slikt. Dan kan de hand weer ontspannen.
Soms gaat de baby juist weer slikken wanneer de druk van de borst af is. Wanneer de baby niet meer slikt, schuift de hand naar een andere plek van de borst en geeft u opnieuw compressie.
Als u de baby niet meer tot actief drinken aan die borst kunt stimuleren, wissel dan van borst en doe daar hetzelfde.
Blijf compressie toepassen tot de hele borst “leeg” is, of de baby voldoende heeft gedronken.
Borstcompressie mag geen pijn doen.
Borstcompressie hoeft u niet altijd te blijven doen. Zo gauw de borstvoeding beter gaat, kunt u alles weer op zijn natuurlijke beloop laten.
Borstcompressie aan het begin van een voeding
Borstcompressie kan ook aan het begin van een voeding worden toegepast wanneer de toeschietreflex tijd nodig heeft om op volle kracht te komen en/of de baby ongeduldig is en snel melk wil krijgen. Hiermee kan voorkomen worden dat een baby na een paar zuigbewegingen al ontevreden loslaat. Als de melkstroom op gang is, stopt u met het toepassen van compressie.
Borstcompressie met twee handen
Wanneer de baby goed wordt gesteund door een stevig kussen en stabiel aan de borst ligt, kunt u beide handen gebruiken voor de borstcompressie. Zorg ervoor dat de baby niet van u vandaan kan zakken, door de baby te stabiliseren met een opgerolde handdoek tegen de rug. Laat hierbij het hoofd en de nek vrij. U kunt nu beide handen aan weerskanten van de borst plaatsen, en met de handen naar elkaar toe drukken. Dit is vooral handig om de onderste helft van de borst extra te legen. In de onderkant van de borst moet de melk omhoog stromen tegen de zwaartekracht in; daarom blijft hier vaak meer melk achter.
%2520%257B%2520%255Bnative%2520code%255D%2520%257D&w=1080&q=100)
%2520%257B%2520%255Bnative%2520code%255D%2520%257D&w=1080&q=100)
%2520%257B%2520%255Bnative%2520code%255D%2520%257D&w=1080&q=100)
Foto’s van lactatiekundige Karin de Graaf: www.borstvoedinghulp.nlhttp://www.borstvoedinghulp.nl
Meer informatie
Meer informatie over borstcompressie kunt u vinden op:
www.borstvoeding.comhttp://www.borstvoeding.com
www.borstvoedinghulp.nl/borstcompressiehttp://www.borstvoedinghulp.nl/borstcompressie
Instructievideo waarin lactatiekundige Karin de Graaf de praktische uitvoering van de techniek toont: www.borstvoedinghulp.nl/video-borstcompressiehttp://www.borstvoedinghulp.nl/video-borstcompressie
G906Laatst bijgewerkt op 11 februari 2026

