Azathioprine

Uw maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) heeft u azathioprine (merknaam Imuran) voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken is het belangrijk dat u er een aantal dingen over weet.

Op deze pagina leest u algemene informatie over het medicijn. Lees voor het gebruik van het medicijn ook de bijsluiter zorgvuldig door.

Werking van Azathioprine

Azathioprine is een afweer-onderdrukkend medicijn. Daardoor kan azathioprine de klachten verminderen die passen bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, zoals: buikpijn, diarree, gewichtsklachten en vermoeidheid. In het algemeen kunt u pas na 4 tot 8 weken effect verwachten. De werking is na meerdere maanden maximaal. Als azathioprine een gunstig effect heeft, kunt u het jarenlang blijven gebruiken.

Belangrijk om te weten

• Azathioprine wordt gebruikt bij biologicals (geneesmiddelen die ontstekingseiwitten in uw immuunsysteem kunnen beïnvloeden) om antistofvorming tegen deze middelen te voorkomen.

• In hoge dosering van azathioprine is het een zogenoemd cytostaticum (geneesmiddel dat remmend werkt op de deling van (tumor)cellen). De dosering van azathioprine is bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa alleen veel lager dan bij de behandeling van kwaadaardige aandoeningen. Hierdoor zullen de bijwerkingen ook minder vaak voorkomen en milder van aard zijn. Dit is belangrijk om te weten, omdat het mogelijk is dat de bijsluiter die u van uw apotheek krijgt vaak gericht is op mensen met kwaadaardige aandoeningen. Op de verpakking van de medicatie vindt u daarom altijd een gele sticker met daarop de tekst ‘risicovolle stof’.

Gebruik van het medicijn

Azathioprine wordt toegediend in tabletvorm. De MDL-arts bepaalt de dosering. De tabletten moeten bij de maaltijd ingenomen worden met een glas water en mogen niet fijngemaakt of gekauwd worden. Dit is nodig om contact met de binnenkant van de tablet te vermijden. Ook mag bij breken de binnenkant van de tablet niet aangeraakt worden.

Bijwerkingen

Het gebruik van azathioprine kan leiden tot enkele bijwerkingen die in het algemeen verdwijnen na het stoppen van de behandeling. Als u de bijsluiter doorleest, zult u veel bijwerkingen tegenkomen. Veel van deze bijwerkingen komen maar heel weinig voor.

Hieronder worden de meest voorkomende bijwerkingen vermeld:

• Stoornissen in de bloedaanmaak door remming van aanmaak van het beenmerg. Dit kan zich uiten door bloedarmoede of een tekort aan witte bloedcellen of bloedplaatjes. Dit wordt gecontroleerd door bloedonderzoek.

• Verhoogde kans op infecties.

• Leverproblemen. Deze worden aangetoond door bloedonderzoek.

• Alvleesklierontsteking. Dit uit zich door hevige pijn in de bovenbuik, meestal binnen de eerste maanden na het beginnen met de medicatie.

• Misselijkheid en buikpijn.

• Hogere gevoeligheid voor blootstelling aan de zon en zonnebank.

Heeft u veel last van deze bijwerkingen? Maak dan een afspraak met uw behandelend arts. Stop niet uit eigen initiatief met het middel, overleg eerst altijd met uw MDL-arts.

Bloedcontrole

Voordat u begint met het middel wordt er bloed geprikt om bepaalde (virale) infecties uit te sluiten. Door regelmatig het bloed te onderzoeken, kunnen vroegtijdig leverbeschadiging en stoornissen in de bloedaanmaak worden opgespoord. Houdt u zich daarom goed aan de afspraken voor bloedcontrole.

Wanneer zo snel mogelijk contact opnemen met uw behandelend arts?

• Koorts (temperatuur hoger dan 39 graden) of koorts met een ernstig ziektegevoel.

• Blaasjes in de mond, aanhoudende bloedneuzen, moeilijk te stoppen bloedingen of plotselinge blauwe plekken.

• Bloedarmoede, te merken aan ernstige vermoeidheid, bleekheid, kortademigheid of hartkloppingen.

• Hevige pijn in de bovenbuik met misselijkheid en een opgeblazen gevoel.

• Galstuwing. Dit kan te merken zijn aan geelzucht (gele verkleuring van huid en oogwit), donkergekleurde urine en ontkleurde ontlasting, jeuk over het hele lichaam.

Aanvullende informatie

Alcohol
Zowel alcohol als azathioprine hebben effect op de lever en de alvleesklier. Neem daarom niet meer dan één alcoholconsumptie per dag.

Risico op kanker
Bij langdurig gebruik van azathioprine kan de kans op huidkanker en lymfklierkanker vergroot worden. Let daarom op huidveranderingen genoemd onder het kopje ‘Zon’.

Zon

• Kom niet in felle zon en gebruik geen zonnebank.

• Draag beschermende kleding en gebruik zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor.

• Bescherm de huid tegen verbranden.

• Controleer de huid regelmatig op veranderingen (ontstaan van wratten, moedervlekken die veranderen van kleur of grootte of die gaan jeuken of bloeden).

Combinatie met andere geneesmiddelen

• Azathioprine kan in combinatie met acenocoumarol en fenprocoumon een verhoogde bloedingskans geven. Vertel de trombosedienst daarom over uw gebruik van azathioprine.

• Bij gelijktijdig gebruik met allopurinol (middel tegen jicht) moet de dosis azathioprine worden aangepast.

• Azathioprine gaat niet samen met een inenting met verzwakte levende virussen. Overleg van tevoren met uw MDL-arts, huisarts of de GGD. U kunt eventueel overwegen om een vaccinatie te halen voordat u start met azathioprine.

• Een griepvaccinatie wordt wel aanbevolen, vanwege de vergrote kans op infecties.

• Gebruik azathioprine niet samen met andere immuun-medicijnen zonder overleg met uw MDL-arts.

Zwangerschap
Azathioprine is in de zwangerschap in het algemeen veilig gebleken voor de foetus. Echter zoals met ieder medicijn kunnen er risico’s zijn. Zowel voor vrouwen als mannen die azathioprine gebruiken geldt dat het belangrijk is om voor een eventuele zwangerschap te overleggen met uw MDL-arts. Zo kunt u een zorgvuldige afweging maken.

Heeft u vragen?

Bij vragen of problemen neemt u contact op met uw MDL-arts of verpleegkundig specialist. Vermeld hierbij altijd dat u azathioprine gebruikt. U kunt ons bellen op 024 365 80 70. U kunt ook een e-consult sturen naar uw zorgverlener via MijnCWZ.

Kunt u niet komen?

Kunt u op het afgesproken tijdstip niet komen, bel dan zo snel mogelijk de polikliniek MDL.
Er kan een andere patiënt in uw plaats komen en met u maken wij een nieuwe afspraak.