Artrose in het heup- of kniegewricht

Op deze pagina kunt u lezen wat artrose is, welke behandelmogelijkheden er zijn en wat u zelf kunt doen om klachten te verminderen.

Wat is artrose en hoe ontstaat het?

Artrose is een aandoening waarbij de kwaliteit van het kraakbeen in het gewricht afneemt. Men spreekt dan ook wel over slijtage van het kraakbeen. Bij artrose wordt het gladde kraakbeen zachter en dunner waardoor er beschadiging optreedt en het steeds ruwer wordt. Kraakbeen kan zich niet herstellen. De beschadiging is dan ook blijvend. Bij forse slijtage in het gewricht is er geen kraakbeenlaag meer aanwezig tussen de botdelen. Omdat er minder kraakbeen aanwezig is kan het gewricht de belasting van een beweging minder goed opvangen. Bij slijtage in de knie verliest de knie vaak zijn natuurlijke vorm.

Oorzaak

De exacte oorzaak van artrose is ondanks veel onderzoek niet bekend. Slechts bij een kleine groep mensen is een duidelijke oorzaak aanwijsbaar zoals een ongevalletsel met gewrichtsbeschadiging, een aangeboren afwijking of erfelijke belasting.
Veelal zal de oorzaak van artrose te maken hebben met een grote (eenmalige of chronische) belasting van het gewricht. Fors overgewicht speelt hierbij een rol.

Klachten

Over het algemeen kan gesteld worden dat door toename van de artrose, bewegen pijnlijker wordt en het gebied rondom de heup of knie verstijfd.
Bij artrose in het heupgewricht is er meestal sprake van liespijn met uitstraling naar de knie. Startpijn en startstijfheid zijn tevens een veel genoemde klacht. Naarmate de artrose toeneemt zal ook (lang) lopen en bukken slechter gaan.
Bij slijtage in de knie is er vaak sprake van stijfheid in het gewricht al dan niet gepaard gaande met pijn. Door de veranderingen in de knie en vrijkomende kraakbeendeeltjes kan er een ontstekingsreactie in het gewricht ontstaan. Dit uit zich in pijn, warmte en zwelling van de knie. Bij forse slijtage is soms aan de buitenkant te zien dat het gewricht vervormd is. Er kan dan ook sprake zijn van een o- of x- been.

Beloop

Artrose is een chronische gewrichtsaandoening die met de jaren steeds verder toeneemt. Hoe snel de slijtage toeneemt valt niet te voorspellen en is voor iedereen vaak anders.
Naarmate de slijtage toeneemt zullen klachten heviger en frequenter gaan voorkomen veelal met een wisselt beloop. Dit wil zeggen dat een aantal ‘goede’ dagen vaak afgewisseld wordt met een aantal ‘slechte’ dagen.

Hoe wordt artrose vastgesteld?

Matige tot ernstige slijtage is veelal zichtbaar op een röntgenfoto. Daarnaast geeft het klachtenpatroon en de uitkomst van het lichamelijk onderzoek vaak voldoende informatie om de diagnose artrose te kunnen stellen.

Behandeling

Zoals eerder genoemd is artrose niet te genezen. In een vroeg stadium bestaat de behandeling uit pijnbestrijding, aanpassen van leefgewoontes, bewegingsoefeningen en/of gebruik van hulpmiddelen zoals een stok. Is er sprake is van matige tot ernstige artrose waarbij er veel (pijn) klachten aanwezig zijn dan kan gewrichtsvervangende chirurgie een mogelijkheid zijn. Hierbij wordt de heup of knie vervangen door een prothese. De resultaten van deze operatie zijn goed en patiënten zijn veelal klachtenvrij na de operatie.

Wat kunt u zelf doen?

Pijnklachten en stijfheid nodigen niet uit om te bewegen. Voor behoud van spierkracht, coördinatie en uithoudingsvermogen is bewegen met een lage belasting belangrijk. Door te blijven bewegen zult u merken dat u meer vertrouwen krijgt en meer dingen kunt doen dan dat u denkt.

Adviezen

• ‘Rust Roest’ blijf dus in beweging maar neem ook op tijd rust, vooral als (pijn)klachten toenemen.

• Zwemmen en fietsen zijn sporten waarbij u veelzijdig beweegt maar de aangedane gewrichten niet te veel belast.

• Vermijd zware belasting zoals rennen, traplopen, hurken en knielen.

• Draag gemakkelijke schoenen met voldoende steun en een goede (schokdempende) zool.

• Vermijd overgewicht, dit is een extra belasting voor de gewrichten. Doordat bewegen steeds moeizamer gaat kan gewichtsbehoud of gewichtsreductie een lastige opgave zijn. Een diëtiste kan u daarbij ondersteuning bieden.

Vragen en/of problemen

Zijn er na het lezen van de pagina nog vragen, neem dan contact op met het verpleegkundig spreekuur orthopedie. Telefoonnummers vindt u hieronder.