Hybride zorg vijf jaar verder: persoonlijke zorg in een digitale wereld

‘Voor COVID waren we al begonnen met het opzetten van thuismonitoring voor COPD-patiënten met de Luscii-app’, zegt longarts en CMIO Anneke van Veen. ‘Maar dat kwam langzaam van de grond. Toen COVID losbrak, hadden we een acuut bereikbaarheidsprobleem omdat de poli’s dicht gingen. We konden onze patiënten niet kwijt en wilden vooral de routinecontroles op een andere manier doen om ruimte te maken voor zorg die we toen moesten leveren: COVID-zorg.’

Ook andere zorgverleners liepen tegen de beperkingen aan die COVID oplegde. ‘De situatie vroeg om innovatieve oplossingen’, vertelt Marcel de Groot, directeur Wijkverpleging bij ZZG zorggroep. ‘Bovendien merkten we dat het lastig was om een longaanval bij COPD-patiënten eerder aan te zien komen. Bij controlebezoek aan de polikliniek ging het dan best redelijk, maar een tijdje later thuis kregen we signalen dat het niet goed ging. Hoe fijn zou het zijn als patiënten thuis in hun eigen omgeving zelf hun gezondheidssituatie gingen meten zodat we vroegtijdig een aanval aan konden zien komen.’

‘Thuismonitoring via een app heeft als groot voordeel dat we zorg kunnen geven op het juiste moment: als een patiënt klachten heeft en niet tijdens vooraf ingeplande routinecontroles’, beaamt Anneke van Veen. Een ander voordeel is dat de zorg op de juiste plek wordt gegeven. ‘Vaak is dat thuis en hoeft een patiënt helemaal niet bij de dokter in de spreekkamer te zitten. De juiste persoon is dan de huisarts, verpleegkundig specialist of wijkverpleegkundige.’ Marcel de Groot vult aan: ‘Samen hebben we afspraken gemaakt wanneer de longverpleegkundigen van ZZG zorggroep naar COPD-patiënten thuis gaan en wanneer deze mensen naar CWZ moeten gaan. Dat heeft geresulteerd in protocollen, een longaanvalplan en uiteindelijk zelfs in verpleegkundig specialisten die zijn opgeleid door CWZ én ZZG zorggroep samen en voor beide organisaties werken. Zo zien patiënten dezelfde persoon zowel in het ziekenhuis als thuis.’

Naast de zorg voor COPD-patiënten ontwikkelde CWZ nog zo’n 20 hybride zorgpaden, waarbij monitoring via de app structureel werd ingebed in de zorgprocessen. Voor chronische patiënten, bijvoorbeeld met hartfalen, diabetes of na een operatie, bijvoorbeeld een darmoperatie of prostaatverwijdering. ‘Patiënten kunnen daardoor vaak sneller naar huis na een opname’, vertelt Anneke van Veen. ‘Een aantal van deze zorgpaden is samen met de zeven Santeon-ziekenhuizen ontwikkeld onder de naam Zorg bij Jou. Hierdoor werken we samen aan het creëren van capaciteit in de zorg. In Nederland gebruiken nu 24.000 patiënten de app en we zien in deze groep minder opnames en SEH-bezoeken.’

‘We merken dat mensen die die de apps gebruiken zich veilig voelen, vooral chronische patiënten. Als het met hen minder goed gaat, dan krijgen ze ook de volgende dag een telefoontje of tips van het Medisch Service Centrum vanuit CWZ of de Zorgcentrale van ZZG zorggroep die de data monitoren. Zo krijgen zij ook zorg via het juiste kanaal. Soms is dat fysiek, soms via beeldbellen, een monitoringsapp, het communicatieplatform Beter Dichtbij, informatie via Indiveo of contact met het Medisch service centrum of de Zorgcentrale van ZZG. Patiënten zijn enthousiast, want ze merken dat wij hen op deze manier goed in de gaten houden. Ze geven deze werkwijze 4 van de 5 sterren!’

Omdat de meeste mensen tegenwoordig een mobiele telefoon hebben, kunnen zij vrij makkelijk overweg met de app. Anneke van Veen: ‘Patiënten krijgen altijd uitleg over het gebruik van de app en als het nodig is, dan helpen we met het installeren. Daarvoor hebben we nu de afdeling Zelfzorg Thuis, of het gebeurt direct op de poli. Een patiënt met astma of COPD gaat dan de deur uit met een werkende app. Soms helpen we ook de eerste keren met het invullen van de gegevens. Voor veel mensen haalt dat een drempel weg.’

Hoewel digitale zorg onpersoonlijk kan lijken, is volgens Anneke van Veen het tegendeel waar. ‘Omdat patiënten de dokter zien op het moment dat zij die nodig hebben, is het júist een vorm van zorg die persoonlijk is afgestemd op de situatie van de patiënt. Gaat het goed met je, dan hoef je niet naar het ziekenhuis. Bovendien krijgen mensen nu veel betere en beter afgestemde informatie. Niet vier keer per jaar een kwartiertje waarin je alles kwijt moet, maar elke dag toegang tot alle informatie. Met ondersteunende filmpjes die mensen net zo vaak kunnen terugkijken als ze willen. Ze krijgen heel veel inzicht in hun eigen gezondheid, door de gegevens die ze zelf hebben ingevuld. Het medisch service centrum of de Zorgcentrale van ZZG zorggroep geeft feedback op het juiste moment met praktische tips, instructies of een persoonlijk gesprek. Bij veel mensen zorgt dit ervoor dat hun gezondheidssituatie beter stabiel blijft dan voorheen.’ Dat beaamt ook Marcel de Groot: ‘De kwaliteit van leven is voor veel mensen écht verbeterd.’